140journos 'un Gezi Parkı Zaman Geçidi

Gezi Parkı olayları, Türkiye yakın tarihinin en önemli olayı olarak anılacak. Bundan daha büyük ve daha fazla kitlelere ulaşabilen bir olay olur mu gerçekten düşünmek güç. 

Vatandaş haberciliğinin sadece Türkiye'de değil, dünyadaki en iyi örneklerinden 14ojournos Gezi Parkı eylemlerinde vatandaşlar tarafından üretilen haberleri Prezi'de derlemiş. 

Zaman geçidini izlerken kimi zaman sinirlenip kimi zaman umutlanabilirsiniz. Şimdiden uyarayım :) 

Sevgiler,

Serhat Öz

#YeniMedyaOkulu 4. Hafta @SosyalMedya #KesinBilgi

#YeniMedyaOkulu 4 - Mobil Fotoğrafçılık ve Çevrimiçi Yayıncılık

Yeni Medya Okulu'nda kelimelerin az fotoğrafların çok olduğu bir haftayı geride bıraktık. Geçtiğimiz haftalara oranla ne yazacağım konusunda gerçekten endişe duyuyorum çünkü belirttiğim gibi daha çok görseller ve nasıl çekim yapılacağı üzerine bilgilerle dolu bir haftaydı.

Tabii bir yerden başlamak gerek... İlk olarak Türkiye'de Mobil Fotoğrafçılık konusunda en önde gelen isimlerinden biri olan Engin Güneysu ile haftaya başladık. Mobil fotoğrafçılığın tarihçesinden, kameranın cep telefonuna entegrasyonuna kadar bir çok teorik bilgi aldık.

Hemen ardından mobil fotoğrafçılık ile uğraşan dünyaca ünlü fotoğraf sanatçılarının eserlerini ve doğru mobil fotoğraf örnekleri üzerinde uzun uzun konuşma fırsatı yakaldık.

     

Yukarıda iPhone ile çekilmiş ve Time dergisine kapak olmuş bir fotoğraf görüyorsunuz. Bu fotoğraftan yola çıkarak, mobil fotoğrafçıların büyük çoğunluğunun iPhone kullandığından ve iPhone'un kendisine ait fotoğraf programının bile çok başarılı olduğuna dair bilgiler iletti Engin Güneysü.

Sokak fotoğrafçılığında önemli bir yeri olan Lomografi'den ve 10 altın kuralı üzerinde konuşup Lomografi'nin en önemli temsilcilerinden Koci Hernandes'in çalışma biçimi hakkında harika bir video izledik. 

Bahsettiğim videosu aşağıda izleyebilisiniz.

Sonrasında Engin Güneysü ile sınıftan çıkarak biraz da olsa sahaya indik diyebilirim :) Bilgi Üniversitesi içerisinde ufak bir fotoğraf çekimi gerçekleştirdik. Küçük bir kız çocuğunun bilgisayarla olan ilişkisi sanırım daha güzel anlatılamazdı. 

Workshop'tan bir kare, Cem Aydoğdu'nun objektifinden:

Son olarak akıllı telefonlarımızada ve tabletlerimizde bulunması gerek mobil fotoğrafçılık uygulamalarının ne olduğunu not ederek eğitimin ilk bölümünü tamamladık.

Uygulamarın listesi de şöyle:

• Hipstamatic (Oggle) - Tonlama aracı
• ProCamera - Fotoğraf ve Video aracı
• Snapseed - Editleme
• PhotoMarkr - Kopyalamaya Karşı Koruma
• VSCOCAM

Eğitim ilk bölümünün ardın Gezi Olayları'nda Ankara'da Ustream üzerinden yaptığı yayınlarla dikkat çeken Özer Erdoğan ile eğitimimiz devam etti. 

Çevrimiçi yayıncılığın aslında ne kadar kolay olduğunu sadece bir mobil cihaz ve basit bir uygulama ile saatlerce yayın yapılabileceğini belirtti.

Gezi olaylarında nasıl organize olduklarını, ekip olarak çalışmanın faydalarını ve teknik konularda nelere dikkat etmemiz gerektiğini detaylı bir şekilde anlattı.

Yazının başında da belirttiğim gibi sözle anlatacak şeyin az olduğu daha doğrusu anlatmanın güç olduğu bir haftayı geride bıraktık. Yazıda bahsettiğim programları kurcalayarak eminim daha fazla fikir sahibi olacaksınız.

Önümüzdeki hafta Yasin Kesen ile Data Analizi üzerine konuşuyor olacağız.

Görüşmek üzere...

Sevgiler,

Serhat Öz

#YeniMedyaOkulu 3. Hafta @SosyalMedya #KesinBilgi

#YeniMedyaOkulu 3 - Vatandaş Gazeteciliği II Doğrulama Araçları

Yeni Medya okulunda 3. haftayı da bitirdik. Bu hafta Vatandaş Haberciliğine devam ederken, Columbia Üniversitesi'nde doktorasına devam eden Burcu Baykurt'tan vatandaş haberciliğinde doğrulama araçları nedir nasıl kullanılır onları öğrendik.

Haftanın notlarından kısaca bahsedelim:

140journos ekibinden Engin Önder ve Cem Aydoğdu, vatandaş haberciliğinde 140journos'un tarafsızlığını korumak için dikkat ettikleri konulara tekrar bilgi verdiler. Yaptıklarına yurttaş gazeteciliği demek yerine vatandaş haberciliği demelerinin edenlerini, vatandaş kelimesinin fonetik olarak insanlara daha sempatik ve tarafsız geldiğinden bahsettiler.

Sosyal Medya'nın yapısı gereği suistimale çok açık bir mecra olduğu ve 140journos'un da içinde bulunduğu vatandaş haberciliği yapan sitelerin hatalı örnekleri üzerinde duruldu.

Saat ve hashtag kullanımının önemine bir kez daha değindik bu hafta. Faydalarını da twitter üzerindeki örneklerden daha net görmüş olduk. Bunların yanı sıra Vine 'ın akıllı telefon kütüphanelerininden video yüklenmesine izin vermemesinin kendisini otomatik olarak doğrulayan bir platform olduğunu ve ikinci bir doğrulamaya gerek kalmadığını üzerine konuştuk.

Bunların ardından Burcu Baykurt ile Google Hangouts aracılığı ile 'Doğrulama Araçları' üzerine yapacağımız görüşmeye başladık.

Yeni Medya konusunda önemli çalışmalara imza atan Burcu Baykurt vatandaş haberciliğinde de kullanılabilecek çevrimiçi doğrulama araçlarını uygulamalı olarak anlattı.

Bunlar:

storyful

tineye

topsy

Burcu Baykurt'un aktardığı bilgilerden ilgi çekici bir kaç notumu da aktarmak istiyorum:

• Sosyal medya'da habercilik yapmanın en kolay, aynı zamanda en zor yanı belli kuralları olmaması.
• Sosyal Medya'da yapılan her içerik bundan sonraki kullanıcılar için bellki kurallar oluştuyor.
• Türkiye'deki medyanın sorunu sadece yandaş olması değil. Türkiye'de çok zayıf bir habercilik kültürü var.
• Gezi Olaylarında gördük ki ana akım medya'da 10 kişi bile çıkmadı yerinde haber yapan. Bunu okuyucalar sorduğunda da 10 isim bile alamadığını belirtti sahaya çıkıp haber yapan.
• Haber doğrulama ile kaygıların sadece sosyal medya'ya karşı olması çok yanlış. Hata yapmak bu işin doğasında var ve geleneksel medya'nın yaptığı haberlerinde doğrulanmaya ihtiyacı var.
• Doğrulama araçları üzerinde pazarda büyük bir açık var ve girişimcilerin bunu değerlendirmeli.

Araçlar dışında, doğrulama konusunda kendimizin yapabileceği şeyler hakkında detaylı olarak konuştuğumuz 4 ana nokta vardı.

Bunlar;

1. Lokasyon

2. Bilginin kimden geldiği.

3. İçerik

4. Bağlı bulunduğu ağ

Bu dört başlığı burda detaylı olarak yazmayacağım ve Burcu Baykurt'un vatandaş haberciliği yapmak isteyenler için önemli bir cümlesi kendisinin aktardığı bilgileri sonlandırıyorum:)

'Haber yapmadan önce, patronunuza ve okuyucunuza sorumlu bir haberci gibi düşünün. Tabii patorunu düşünmek kovulmaktan korkmak değil sorumlu haber yapmak için. Haberci olmayı da Türkiye'deki gibi değil dünyaki örnekler gibi düşünün.' :)

Görüşme bittikten sonra 140journos ekibinin Hakkari'de gerçekleştirilen cenaza törenininin gelen bilgileri doğrulayarak nasıl haberleştirdiğini canlı olarak izleme fırsatı bulduk. Bu da sanal bir uygulama yerine gerçek bir haberin nasıl yapıldığını görmek açısından çok daha iyi bir deneyimdi.

Görüşmek üzere...

Sevgiler,

Serhat Öz

#YeniMedyaOkulu 2 - Vatandaş Gazeteciliği I

Yeni Medya Okulu'nda 2 haftayı da bitirdik. İkinci hafta ile birlikte rahatlıkla söyleyebilirim ki program her geçen ders günü biraz daha ısınacak gibi duruyor.

Gelelim 2. haftanın notlarına:

İlk hafta kısaca üzerinde durduğumuz 140journos projesi oluşumunu bu sefer çok daha detaylı bir şekilde öğrenme fırsatı bulduk. 140journos'un isminin nasıl ortaya çıktığından, ekibin yaptıkları şeyin Vatandaş Haberciliği olduğunu anlamalarının hikayesine kadar bir çok şey konuşuldu. Hepsi çok ilginç ve ilhan verici hikayelerdi gerçekten. 

Türkiye'nin internet kullanıcısının nicelik olarak fazlalığının aslında vatandaş haberciliği için hem tüketim hem de üretim tarafında ne kadar büyük bir potansiyele sahip olduğu hakkında konuştuk.

Twitter'ın haber alma alışkanlıklarını değiştirmesi ve artık insanların oturum uzun dakikalarca haber izlemek yerine gün içinde parça parça haberleri tüketmek istediklerinden ve internetin haber tütekicisi üzerinde yarattığı tüketim alışkanları değişimi hakkında bilgiler aldık.

Ana akım medyanın içinde bulunduğu durum, 'kutsallık' kısvesi arkasına saklanıp habercilikten kopmaları, tarafsızlarını kaybetmeleri üzerinde uzun uzun konuştuk ki bu konuda herkes dertliydi ve söyleyecek sözleri vardı. 

Ana akım medya ile Vatandaş Gazeteciliğini karşılaştırdık:

Vatandaş haberciliği üzerine yapılan en büyük eleştilerden biri dezenformasyon olması. Bunları gidermek için neler yapıldığı, haberlerin aslında doğrulama olmadan, kaynak ve kanıt olmadan yayınlanmadığı üzerine bilgiler aktarıldı. Doğrulama ve kanıtlama için kullanılan araçlar ve uygulamalar hakkında bilgi alırken 140journos'un haberlerinde bu araçları nasıl kullandığına dair örnekler, videolar ve ses kayıtları dinledik.

Bu haftanın konuğu Serdar Akinan'dı.

VAGUS.TV projesini, nasıl kurulduğunu şu anda nasıl işlediğini ve yaşadığı zorluklar üzerinde bir çok bilgi aktardı. Medya'da uzun yıllar gördüğü olayları açık yüreklilikle anlatım medya'nın nasıl bir yozlaşma içinde olduğu bir kez daha göstermiş oldu. Medyanın ne halde olduğu kendileri zaten belli ediyorlar fakat Serdar Akinan'dan duyduklarımdan sonra artık bu oluşuma medya demek bile ne kadar doğru gerçekten kendi kendime soruyorum.

Serdar Akinan'ın anlattıklarından sonra ilk hafta ödevlerin inceleyerek devam ettik. Erkan Saka hoca Storify 'da hikaye oluştururken dikkat edilmesi konulara çok daha detaylı bir şekilde değindi.

140journos ekibi de yaptığımız haberler üzerinde detaylı incelemelerde bulunarak hem eksiklerimizi hem de bunlar dışında gelecekte oluşturulacak haberlerde nelere dikkat etmemiz gerekitiği konusunda bilgiler aktardı. Özellikle eğitimin bu bölümü benim açımdan son derece verimli geçti. 

Önümüzdeki hafta Vatandaş Gazeteciliği bölümünün 2. kısmında Doğrulama Araçları üzerinde detaylı bir şekilde eğitim görüyor olacağız. Burcu Baykurt Skype üzerinden eğitime bağlacak, 3. haftayı da merakla bekliyorum.

Notları yine SOZyal'de bulabilirsiniz...

Bu haftadan kalan bir hatıra ile yazının sonuna geliyorum...

Görüşmek üzere...

Sevgiler,

Serhat Öz

#YeniMedyaOkulu 1 - İnternet Okuryazarlığı ve Çevrimiçi Araçlar

#KesinBilgi veriyorum Yeni Medya Okulu başladı! 

Geçtiğimiz hafta söz verdiğim gibi ilk hafta ile ilgili notlarımı ve izlenimlerimi aktarmaya çalışacağım. 

İlk hafta Erkan Saka ve 140journos ekibinden Engin Önder ve Cem Aydoğdu'nun sertifika programı hakkında verdikleri genel bilgi ve bu eğitim ile ne tür bilgilere sahip olacağımızı aktardılar. Özellikle; Yaratıcı Fikirler Enstitüsü'nün oluşumu ve projeleri hakkında bir sunum gerçekleştiren Engin Önder son derece ilginç bilgiler paylaştı. 

Girizgahın hemen ardından aktarılan bilgiler de şöyle:

Erkan Saka, Engin Önder ve Cem Aydoğdu'nun üzerine basa basa durdukları nokta şuydu; bu programı sektörde çok para kazanırsınız vaadiyle oluşturmadıkları, amaçlarının iyi bir yeni medya kullanıcısı olunmasını sağlamak olduğuydu. 

Yeni Medya Okulu ile aynı zamanda başlayan bir çok benzer programdan farkının monolog bir eğitimden çok diyalog içinde geçen, diyaloğu destekleyen bir program olduğu vurgusu benim için önemliydi ki; daha ilk haftadan bol bol diyalog kurarak rahat iletişimin kollarına bıkramış olduk kendimizi :)

Artık bilgiye erişmek konusunda hiç bir sınır yok, yapmamız gereken bu bilgileri kullanırken birbirimize rehberlik etmemiz. Yeni Medya Okulu'nun en önemli faydalarından biri de sanırım bu olacak.

Yeni Medya'daki en büyük problemlerden birininin de içerik üretimi olduğu konusunda konuşmalar yaptık. Gezi Olaylar'ında bile yeni içerik üretmekten çok retweet ve kopyala / yapıştır'ın ötesine geçemediğimiz ve bunun yarattığı hayal kırıklığı üzerine tartıştık. Bu konuda içerik üretiminin önemini vurgulamak için ödevler verileceği söyledi. Yazının sonunda ödev konusunda da bilgi vereceğim.

İlerleyen haftalarada bol bol bahsedeceğimiz Yurttaş Gazeteciliği konusu teoriden çok pratik üzerinden konuşulacakmış bunun bilgisini aldıktan sonra eğitimde çevrimiçi araçların kullanıma geçtik.

Eğitimin benim için en verimli yerleri burada başladı. Bir çok şey öğrendim. Erkan Saka'nın Bulut / Depolama Seçenekleri Çevrimiçi Araçlar yazısında belirttiği bir çok aracı detaylı bir şekilde gördük. Araçları burada tek tek yazmıyorum Erkan hoca'nın yazısında web sitelerini bulabilirsiniz.

Son olarak eğitim boyunca not aldığım bir kaç noktayı daha iletmek isterim:

Engin Önder'in bir sözü aklımda hala yankılanıyor: Ana akım medya sosyal medya'yı masada meze olarak görüyor. Biz sosyal medyanın ana yemek olmasını istiyoruz ve bu yüzden buradayız.

Serdar Saka, birer medya makinasına dönüşmemiz gerektiğini söyledi ve eğitimden sonra ne demek istediğini daha iyi anlıyorum.

Dört saatin sonunda aslında yazacak çok fazla şey var ama bir çoğu sadece burada okuyarak özümsenecek şeyler değil, bu nedenle yazıp da havada kalmasını istemiyorum...

Bir de güzel haber vereyim; Eğitimin sonunda Gastronamika ile Anadolu'nun gizli lezzetlerini keşfedeceğiz... 

Önümüzdeki hafta Yurttaş Gazeteciliği notları ile görüşmek üzere...

Unutmadan... SOZyal'de oralardaydı :)

Sevgiler,

Serhat Öz

#YeniMedyaOkulu Başlıyoor!

Bu sene Kasım ayı benim için ayrı bir anlam taşıyor. Çok gitmek isteyip iki senedir gidemediğim Yeni Medya Okulu 22 Kasım Cumartesi günü açılıyor ve ben oralarda olacağım. Okula ısınmak için öncelikle bir yazı yazmak istedim. Bugun Yeni Medya Okulu hakkında kısaca bilgi vereceğim. Önümüzdeki 8 hafta boyunca dersler bittikçe o haftanın değerlendimesini yapacağım bir yazı dizisi oluşturucağım. Gelin yavaş yavaş Yeni Medya Okulu için ısınma turlarına başlayalım.

Sanırım ana akım medya'nın şimdi burda yazmak istemediğim sıfatları nedeniyle saygı duyulacak pek bir yanı kalmadı. Elle tutulur sadece bir kaç haber kaynağı kaldığı noktada Yeni Medya imdadımıza yetişti. Artık bir çoğumuz için ana haber kuşağı kavramı özellikle gezi olaylarından sonra son buldu. Habere artık tam zamanında ve kesinlikle daha sağlam kaynaklardan ulaşıyoruz. İşte  Yeni Medya Okulu'nda bu muhteşem akımın akademik durumunu ve dünya ile Türkiye'deki konumunu gözlemleyeceğiz. Sertifika programının benim için en ilgi çekici yanlarından biri de Gezi olayları, Occupy Wall Street ve Arab Baharı gibi toplumsal olayların vaka çalışmalarında kullanılacak olması.

Yeni Medya Okulu, Sosyal Kafa programından da tanıdığımız, Bilgi Üniversitesi akademisyenlerinden Yrd. Doç. Dr. Erkan Saka'nın koordinatörlüğünde Yaratıcı Fikirler Enstitüsü, Erkan Saka ve Bilgi Eğitim ile işbirliğine organize ediliyor. Bu sene üçüncüsü yapılacak olan sertifika programının (eski adı Yurttaş Gazeteciliği Sertifika Programı) görsel dilini ve müfredatını değiştirerek daha güncel, daha kapsayıcı bir hale büründüğü tanıtım broşüründe belirtiliyor. 

Programda mobilden web'e yeni nesil iletişim araçlarının habercilik ekseninde yurttaşların ileşim alışkanlarını nasıl değiştirdiğini ve bundan sonraki gelişimin ne olacağını göreceğiz. Hem akademisyenler hem de sektörden profesyoneller eğitimde yer alacaklar. 

8 hafta boyunca günde 4 saat sürecek eğitimle ilerleyecek Yeni Medya Okulu'nun planlanan programı da şöyle:

1. Hafta: Bilgi Üniversitesi akademisyeni Erkan Saka internet okuryazarlığı ve çevrimiçi araçları anlatarak programa girizgah yapacak. 

Erkan Saka

2. Hafta: Türkiye merkezli vatandaş haberciliği hareketi 140journos’tan Engin Önder ve Cem Aydoğdu, vatandaş haberciliğinin bir karşı medya olarak alt metnini ve 140journos’un yarattığı haber doğrulama değeri üzerine tecrübelerini anlatacak. 

140journos

3. Hafta: 140journos’tan Engin Önder ve Cem Aydoğdu, vatandaş haberciliğinde salt bilgi içerikli çıplak haberin pratikte nasıl servis edildiğini ve kapsayıcı haber yazım dilini anlatıyor. Columbia University School of Journalism’de araştırma görevlisi olan Burcu Baykurt akademik ve teorik bazda global ölçekte kullanılan çevrimiçi doğrulama araçlarını anlatıyor. 

Burcu Baykurt

4. Hafta: Ustream üzerinden bağımsız ve ticari olmayan yayıncılık yapan Özer Erdoğan, Gezi Parkı protestolarında Ankara özelinde Anadolu’da yeni medya haberciliği üzerine anlatımlar yapacak. Ayrıca Engin Güneysu nitelikli haber değeri taşıyan mobil fotoğrafçılığını ve mikrovideo habercilik deneyimlerini anlatacak. 

Özer Erdoğan           Engin Güneysu

5. Hafta: Analist Yasin Kesen yeni medyada data analizi, takibi ve raporlamayı anlatacak. Önceki haftalarda katılımcılara verilen ödev ve incelemelerin değerlendirmesi yapılacak. 

Yasin Kesen

6. Hafta: Alternatif Bilişim Derneği’nden Ali Rıza Keleş bilgi dolaşımının sağlanamadığı kriz zamanlarında alternatif içerik üretim yöntemlerini ve çevrimiçi iletişimin arka bahçesini Gezi Parkı protestoları örneği üzerinden anlatacak. 

Ali Rıza Keleş

7. Hafta: Bilişim hukuku avukatı Nihan Güneli yeni medya hukukuna değinecek.

Nihan Güneli

8. Hafta: Program koordinatörlerince çevrimiçi Türkiye’nin yeni medyayla imtihanı Gezi Parkı protestoları özelinde vaka incelemesi yapılacak. Gezi Parkı protestolarındaki çevrimiçi ve çevrimdışı iletişim faaliyetleri masaya yatırılarak öğrenilen teorik bilgiler ışığında değerlendirilecek.

Eğitimlere ek olarak her hafta konuyla ilgili kişilerler söyleşiler de planlanıyor: 

Aslı Tunç ilk hafta yeni medya, internet okuryazarlığı ve çevrimiçi araçlar üzerine Erkan Hoca’yla söyleşiye katılacak.

Aslı Tunç

Uludere’de yaşananları vatandaş haberciliği esasıyla Türkiye’ye duyuran isimlerden eski Akşam gazetesi yazarı ve aktif sosyal medya kullanıcısı Serdar Akinan’ın gazeteci ve vatandaş kimlikleriyle programın ikinci haftası eğitmenlere eşlik etmesi planlanmaktadır. 

Yedinci hafta bilişim hukuku avukatı Başak Purut’un yeni medya hukuku üzerine eğitmenlere eşlik etmesi planlanmaktadır.

Başak Purut

Milliyet gazetesi yazarı ve aktif sosyal medya kullanıcısı Mehveş Evin’in sekizinci hafta yapılacak vaka incelemesinde eğitmenlere eşlik etmesi planlanmaktadır.

Princeton University akademisyeni Zeynep Tüfekçi’nin programın sekizinci haftasında teknoloji ve sosyoloji ilişkisini bizzat deneyimlediği Occupy Wall Street, Arap Baharı ve Gezi Parkı eylemleri üzerinden anlatarak eğitmenlere eşlik etmesi planlanmaktadır.

Medya okur yazarlığından, bilişim hukukuna, yurttaş gazeteciliğinden mobil fotoğrafçılık ve mikro videoculuğuna kadar geniş bir yelpazede eğitim bombardımına maruz kalacağız. 

Hepsini öğrenmek ve burada paylaşmak için sabırsızlanıyorum.

Görüşmek üzere...

Sevgiler,

Serhat ÖZ